منشاء پيدايش شيعه [عموم?]
منشاء پيدايش شيعه :
در اينکه شيعه در چه زمان وبه چه صورت? به وجود آمد ، بين اهل نظر اختلاف است وما در اينجا نخست اقوال مختلف را با پاسخ آنه نقل م? کنيم وسپس نظريه درست را در اين موضوع بيان م? نماييم .
ابن خلدون در مقدمه اش صفحه ??? واحمد امين مصر? معتقدند که پيدايش شيعه در ايام سقيفه وانتخاب خليفه اول باز م? گردد. احمد امين در اين باره م? گويد : پايه گذاران شيعه، کسان? بودند که پس از رحلت پيامبر خدا ديدند اهل بيت آن حضرت برا? خلافت اولويت دارند. همچنين احمد امين م? گويد : تشيع توسط گروه? از صحابه که علاقه ويژه ا? به عل? ابن اب? طالب داشتند و معتقد به احقيت آن حضرت برا? خلافت بودند ؛ ايجاد گرديد و مشهورترين آنان سلمان فارس? ،ابوذر غفار? و مقداد ابن اسود بودند .
اما پاسخ اين نظريه : صرف ملحق شدن گروه? از صحابه به امام عل? (عليه السلام ) به منزله پيدايش شيعه نيست واگر آنان قايل به امامت آن حضرت به ويژه پس از جريان سقيفه شدند اين دليل بر اين نيست که از آن لحظه وبه صورت ناگهان? به امامت آن حضرت معتقد شدند وآنان در واقع پيش از آن جريان ، شيعه حضرت عل? بودند.
نظريه ديگر? معتقد است که شيعه در ايام قتل عثمان خليفه سوم ايجاد گرديد. ابن حزم در اين خصوص م? گويد : پس در حقيقت رافض? ها از مسلمانان نيستند و اين فرقه پس از بيست وپنج سال از ارتحال پيامبر خدا (صل? الله عليه وآله وسلم ) به وجود آمده است .
برخ? ديگر از اهل نظر از جمله ابن نديم در کتاب فهرست قايل هستند که شيعه در روز جنگ جمل ايجاد شده است .
وگروه? ديگر نيز معتقدند که پيدايش شيعه به جريان جنگ صفين وپس از خروج خوارج باز م? گردد .
اما پاسخ اين آراء : اولاً دليل? برا? اين نظريات وجود ندارد وثانياً با نظريه ديگر? که م? گويد شيعه پس از شهادت امام حسين در کربلا به وجود آمده است تعارض دارد .
نظريه ديگر? م? گويد که شيعه پس از شهادت امام حسين (عليه السلام ) ايجاد شده است .
واما پاسخ اين نطر اين است که قيام وشهادت آن حضرت ، آثار بسيار ارزشمند? را در آگاه? سياس? وعقيدت? دوست داران اهل بيت به دنبال داشت اما اين به معن? منشاء پيدايش شيعه نم? باشد .
نظر درست در زمان وچگونگ? پيدايش تشيع :
عقيده شيعيان اماميه اين است که پيدايش شيعه به صدر اسلام و زمان پيامبر اکرم (ص) باز م? گردد وبرا? شيعيان دهها دليل در باره اين نطريه وجود دارد که به منظور مراعات اختصار به دو دليل اشاره م? نماييم :
? - پس از نزول آيه( « وانذر عشيرتک الاقربون » سوره شعراء /??? ) بنا به نقل بسيار? از کتب معتبر حديث از اهل سنت و شيعه ، پيامبر خدا چهل نفر از بن? هاشم را دعوت فرمودند وآنان را به اسلام دعوت کردند وفرمودندچه کس? از شما آمادگ? دارد بامن هم صدا شده و به دين من ايمان بياورد ، تا برادر من و وارث و وص? من باشد وپس از من جانشينم در ميان شما باشد ؟ وپيامبر خدا سه بار اين جمله را تکرار فرمودند ودر هر بار فقط حضرت عل? ( عليه السلام ) پاسخ دادند وپيامبر اکرم به آنان فرمودند : اين برادر ، وارث ، وزير و وص? من وجانشين من پس از من در بين شما خواهد بود . به حرف او گوش فرا داده واز او اطاعت کنيد .
? - زمان? که آيه « ان الذين آمنوا وعملوا الصالحات اولئک هم خير البرية » نازل شد بنا به نقل بسيار? از راويان حديث از ابن عباس ،پيامبر خدا به حضرت عل? خطاب فرمودند وگفتند : افراد مورد اشاره در اين آيه ، تو وشيعيان تو هستند. تو وشيعيان وارد محشر م? شويد در حال? که راض? بوده وخدا نيز از شما راض? هست ودشمنان تو با غضب وارد م? شوند و مورد غضب خدا هستند . ( اين حديث از ابن عباس و نيز جابر ابن عبدالله در کتب زياد? از جمله : الدر المنثور سيوط? جلد ? ، الصواعق المحرقه تاليف ابن حجر ، فتح القدير از شوکان? ، ونيز در تفسير آلوس? ، تفسير طبر? جلد ? ، و در کتاب نور الابصار شبلنج? و در شواهد التنزيل حسکان? و... که همه از کتب معتبر اهل سنت هستند ، نقل شده است .)
شبهه عبد الله ابن سبا [عموم?]
به نام خدا
شيعه و شبهه عبد الله ابن سبا :
از اتهامات خيل? مهم? که به شيعه نسبت داده م? شود اين است که گفته م? شود مذهب شيعه ساخته و پرداخته به دست عبد الله ابن سباء يهود? است.م? گويند که عبد الله ابن سباء ، ابوذر غفار? را برا? قيام عليه عثمان ابن عفان خليفه سوم تشويق وتحريک نمود . و او کس? است که عقايد شيعه را پردازش کرده است ( تارخ اسلام ج ? / ??? ).
وابو الحسن ملط? در کتاب خود «الرد عل? اهل الاهواء والبدع » م? گويد : شيعه اماميه از رافض? ها? ملحد هستند ومذهب آنان توسط عبد الله ابن سبا يهود? ساخته شده است.
ومحمد ابوزهره در کتابش «المذاهب الاسلاميه » م? گويد : وطاغوت بزرگ عبد الله ابن سبا کس? بود که مردم را به ولايت و امامت عل? (عليه السلام ) دعوت کرد وقايل به رجعت پيامبر اکرم شد ودر پرتو اين فتنه ها بود که مذهب شيعه تاسيس گرديد .
همچنين احمد امين در کتابش «فجر الاسلام » وديگران در کتب ونوشته ها? خود اين اتهام را به شيعه نسبت داده اند .
اما پاسخ اين شبهه :
نخست اينکه علما? پيشين تاريخ مانند ابن شهاب زهر? وعروة ابن زبير وابان ابن عثمان واب? بکر ابن حزم و واقد? و موس? بن عقبه وديگران که کتب تاريخ را در اواخر حکومت امويان تدوين نموده اند از فرد? به نام عبد الله ابن سباء نام? به ميان نياورده اند . علاوه بر اين خلفا? امو? مانند معاويه و امثال او که همواره هدايا? ارزشمند? را به راويان حديث بر عليه عل? بن اب? طالب وشيعيان آن حضرت اختصاص م? دادند نام? از عبد الله ابن سباء نيا ورده اند ودر حقيقت نام عبدالله ابن سبا در نيمه دوم قرن دوم هجر? توسط سيف ابن عمر مطرح گرديده است .و سيف ابن عمر به دروغ گوي? وجعل حديث و دوست? وارتباط با خلفا? بن? عباس معروف است .
همچنين طه حسين در کتابش « عل? وبنوه » م? گويد : عجيب اين است که مورخين? که بسيار از ابن سودا (عبدالله ابن سبا ) و يارانش نام برده اند ؛ هنگام? که جريان فتنه زمان عثمان وسر انجام قتل عثمان را روايت کرده اند ؛ آنان اين واقعيت را فراموش کرده ويا غفلت نموده اند که دشمنان شيعه قصد نموده اند تا يک عنصر يهود? را در اصل وريشه اين مذهب وارد کنند تا آن را بد نام نمايند .
سپس طه حسين م? افزايد : ابن سودا (عبد الله ابن سبأ ) جز، وهم وافسانه چيز ديگر? نيست . (عل? وفرزندانش ص / ?? و ??)
در باره واقعيت ابن سباء ، لازم است به اين واقعيت اشاره نماييم که کنيه عمار بن ياسر ،ابن سوداء بوده است وهمچنين با توجه به اينکه اصل عمار از يمن بوده، درست است که مانند هر يمن? ديگر به او « ابن سباء » گفته شود.
وعمار ابن ياسر بود که به مصر سفر نمود ومردم را بر عليه عثمان تشويق نمود .و همچنين به ابن سباء نسبت داده شده که و? قايل بوده است که عثمان خلافت را به نا حق غصب نموده وصاحب شرع? آن عل? ابن اب? طالب ( عليه السلام )بوده است واين در واقع کلام عمار ابن ياسر است . وگفته شده است که ابن سباء ، ابوذر غفار? را بر عليه ثروتمندان به ويژه عثمان ومعاويه تحريک نمود در حال? که در حقيقت اين کار عمار بوده است وارتباط تنگاتنگ ونزديک بين عمار بن ياسر و ابوذر غفار? امر? روشن م? باشد.
علاوه بر اين حقايق ،بزرگان شيعه از ابن سبا (بنا بر قول به وجود و? ) اعلام برائت کرده اند .
اولين کس? که از ابن سباء نام برده است ؛ سيف ابن عمر تميم? ( متوف? سال ??? هجر? ) بوده است وعلما? علم رجال و? را تضعيف کرده و گفته اند که احاديث و? متروک و ب? ارزش است و نامبرده دروغگو وجعل کننده حديث بوده و همچنين به زنديق بودن متهم است .
اما با کمال تأسف برخ? از مورخين از جمله طبر? ، فريب سيف ابن عمر را خورده اند ومورخين ديگر مانند ابن عساکر وابن اثير وابن کثير نيز بدون بررس? وتحقيق از طبر? نقل قول نموده اند.
بنا براين، شخصيت ابن سبأ ، خرافه و افسانه ا? بيش نيست و اين شخصيت از سو? دشمنان شيعه برا? کوبيدن شيعه ساخته وپرداخته شده است .
انشاءالله در يادداشت آينده آراء مختلف در باره کيفيت پيدايش شيعه را بررس? وتحليل خواهيم نمود.
به اميد ديدار